در یک فروشگاه اینترنتی، صفحه دسته‌بندی وقتی ارزش ایندکس دارد که یک نیاز جست‌وجوی مشخص را پاسخ بدهد و محتوای منحصربه‌فرد و محصولات واقعی داشته باشد. ترکیب‌های فیلتر (مثلاً رنگ، قیمت، مرتب‌سازی) معمولاً چنین نیستند و اگر کنترل نشوند، هزاران آدرس تقریباً یکسان می‌سازند. در این مطلب با یک مثال می‌بینید چطور بین این دو تفاوت بگذاریم.
بخشی از مطلب فنی است. پیش از اجرا، راهنمای رسمی گوگل درباره ناوبری رو‌به‌فیلتر (faceted navigation) را باز کنید؛ توصیه‌ها ممکن است به‌روز شوند.
دسته‌بندی ارزشمند یا ترکیب فیلتر؟
برای هر آدرس این چهار سؤال را بپرسید:
- آیا مردم این را جست‌وجو می‌کنند؟ «مبل راحتی» احتمالاً بله؛ «مبل راحتی قیمت از ۵ تا ۶ میلیون مرتب‌شده بر اساس جدیدترین» نه.
- آیا مجموعه محصولات پایدار است؟ صفحه‌ای که با هر تغییر فیلتر خالی یا تکراری می‌شود، پایدار نیست.
- آیا می‌توان برایش عنوان و متن منحصربه‌فرد نوشت؟
- آیا از منوی سایت یا دسته‌های مرتبط لینک می‌شود؟
اگر جواب سه‌تای اول «بله» است، آن را مثل یک صفحه واقعی با لینک و محتوا مدیریت کنید. اگر نه، آن را ترکیب فیلتر بدانید.
مثال عملی: سه آدرس در یک فروشگاه مبل (فرضی)
فروشگاه و آدرس‌ها فرضی هستند. هدف نشان‌دادن شیوه تصمیم‌گیری است.
آدرس ۱ – دسته‌ای که ارزش ایندکس دارد: `/sofa/l-shaped/` («مبل ال»). مردم این عبارت را جست‌وجو می‌کنند، فهرست محصولات پایدار است و می‌توان برایش عنوان، متن راهنمای خرید و لینک از منو نوشت. تصمیم: قابل خزش و ایندکس، با canonical به خودش.
آدرس ۲ – ترکیب فیلتری که برای خریدار مفید است: `/sofa/l-shaped/?color=gray&material=fabric`. خریدار آن را می‌خواهد، اما این همان لیست دسته ال است که فیلتر شده، و اگر چند فیلتر دیگر هم اضافه شود صدها آدرس مشابه ساخته می‌شود. تصمیم: برای کاربر در دسترس بماند، ولی اگر نمی‌خواهید ایندکس شود، طبق راهنمای گوگل خزش آن را با robots.txt محدود کنید. فقط اگر تقاضای مستقل برای «مبل ال طوسی پارچه‌ای» دیده‌اید، یک صفحه ثابت با آدرس تمیز و محتوای مخصوص بسازید.
آدرس ۳ – ترکیب نامعتبر یا خالی: `/sofa/l-shaped/?color=green&material=leather&price=1-2`. هیچ محصولی ندارد. تصمیم: پاسخ ۴۰۴ با همان آدرس؛ نه ریدایرکت به صفحه خطای عمومی و نه صفحه خالی با کد ۲۰۰.
چطور تصمیم بگیریم گوگل کدام آدرس‌ها را بخزد؟
راهنمای فعلی گوگل (مدیریت ناوبری رو‌به‌فیلتر) این منطق را پیشنهاد می‌کند:
- اگر نمی‌خواهید آدرس‌های فیلتر ایندکس شوند، خزش آن‌ها را مسدود کنید. گوگل می‌گوید معمولاً دلیلی برای خزش آیتم‌های فیلترشده نیست؛ همان صفحات محصول و یک صفحه فهرست اصلی کافی است. نمونه خود گوگل از قاعده‌هایی مثل `disallow: /*?*color=` در robots.txt استفاده می‌کند.
- اگر فیلتر با # (fragment) ساخته می‌شود، گوگل معمولاً آن را در خزش و ایندکس در نظر نمی‌گیرد، پس مشکل خزش ایجاد نمی‌کند.
- canonical و nofollow ممکن است در طول زمان خزش نسخه‌های غیراصلی را کم کنند، اما گوگل آن‌ها را از روش‌های بالا کم‌اثرتر می‌داند. برای nofollow باید همه لینک‌هایی که به آن آدرس می‌روند آن را داشته باشند.
- اگر می‌خواهید فیلترها خزیده شوند، از جداکننده استاندارد `&` استفاده کنید، نه ویرگول یا نقطه‌ویرگول، و ترتیب فیلترها ثابت باشد.
چه زمانی ۴۰۴ درست است؟
گوگل صریحاً توصیه می‌کند وقتی یک ترکیب فیلتر نتیجه‌ای ندارد، کد ۴۰۴ برگردانده شود، و آن را به صفحه «پیدا نشد» عمومی ریدایرکت نکنید. همین قاعده درباره فیلتر تکراری، ترکیب بی‌معنا و صفحه‌بندی ناموجود هم صدق می‌کند. اگر سایت شما تک‌صفحه‌ای (SPA) است، ممکن است این کار ساده نباشد و راه‌حل فنی لازم باشد.
جدول تصمیم
| وضعیت آدرس | تصمیم | روش |
|---|---|---|
| دسته یا زیردسته با تقاضای مستقل | ایندکس | محتوای اختصاصی، لینک از منو |
| فیلتر مفید برای کاربر اما بدون تقاضای مستقل | در دسترس، ایندکس نشود | محدودکردن خزش با robots.txt |
| مرتب‌سازی و پارامترهای نمایشی | ایندکس نشود | محدودکردن خزش یا canonical |
| ترکیب بدون نتیجه یا نامعتبر | ۴۰۴ | همان آدرس، بدون ریدایرکت |
ساختار صفحه دسته‌بندی
- عنوان (title): نام دسته به‌همراه ویژگی کمک‌کننده و نام فروشگاه، مثلاً «خرید مبل ال شکل؛ مدل‌ها و قیمت | فروشگاه نمونه».
- عنوان اصلی (H1): یکی و مطابق نام دسته.
- متن: یکی دو پاراگراف راهنمای خرید (اندازه، جنس، نکات انتخاب)؛ نه متن تکراری ساختگی. جای متن را به‌گونه‌ای تعیین کنید که محصولات زیر دید نروند.
- لینک به زیردسته‌ها و دسته‌های مرتبط: با متن توصیفی در ناوبری، نه فقط تصویر.
- صفحه‌بندی: هر صفحه محصولات متفاوت دارد؛ لینک «صفحه بعد» را با لینک معمولی بسازید.
یک هشدار درباره ترکیب روش‌ها
اگر آدرسی را با robots.txt ببندید، گوگل نمی‌تواند به canonical یا noindex داخل آن برسد. پس برای یک آدرس یک روش اصلی انتخاب کنید و پیش از اجرا روی چند نمونه بررسی کنید.
بررسی بعد از اجرا
- در سرچ کنسول گزارش ایندکس صفحات را برای آدرس‌های دارای پارامتر ببینید.
- با یک خزنده (crawler) بررسی کنید آدرس‌های فیلتر چند هزار آدرس ساخته‌اند.
- عنوان‌های تکراری را در دسته‌ها پیدا و اصلاح کنید.
- لینک داخلی به آدرس‌های فیلتر را از ناوبری حذف یا کنترل کنید.
اگر پیش‌تر چک‌لیست صفحه محصول فروشگاه اینترنتی را اجرا کرده‌اید، گام بعدی بررسی دسته‌هاست؛ چون محصول خوب در دسته‌ای که ایندکس نمی‌شود دیده نمی‌شود.
جمع‌بندی
دسته‌بندی‌های واقعاً مورد جست‌وجو را مثل صفحات اصلی سایت پرورش بدهید و ترکیب فیلترها را کنترل کنید. اگر فروشگاه شما صدها آدرس پارامتری دارد، یک بررسی فنی ارزشمند است. برای این منظور می‌توانید خدمات سئو سایت را ببینید.
این مقاله با کمک هوش مصنوعی تهیه شده است.
